Lerend Netwerk Van Zorg naar Leven – 2027

Ben jij klaar om zorg weer écht onderdeel te laten zijn van het leven van je cliënt, in plaats van andersom? Waar het eerste lerend netwerk Van Zorg naar Leven de basis legde, daagt dit vervolg je uit om de stap te zetten van visie naar concrete transitie in de praktijk.

Dit lerend netwerk vraagt én brengt lef en liefde om vertrouwde systemen los te laten.

Het brengt je nieuwe wegen en antwoorden op basis van actuele trends. Je krijgt concrete handvatten voor de juiste balans tussen formele en informele zorg, zodat jij het leven van de mens weer centraal kunt stellen in je dagelijkse werk.

Van Zorg naar Leven is een vernieuwende beweging binnen de zorgsector die de menselijke maat radicaal terugbrengt naar de kern. Centraal staat de fundamentele vraag: hoe kan zorg weer een natuurlijk onderdeel zijn van het leven, in plaats van dat het leven in het teken staat van de zorg? Dit is geen variant op persoonsgerichte zorg; het gaat niet alleen om zorg beter afstemmen op de persoon, maar om de vraag welke plek zorg eigenlijk heeft in het leven van een mens. De mens komt hierbij altijd vóór de rol, de diagnose of de beperking.

Het doel is om een organisatiebrede beweging op gang te brengen waarin systemen en regels minder leidend worden. Omdat deze omslag grote impact heeft op alle uitvoerende en ondersteunende disciplines — van de werkvloer tot HR, ICT en facilitair — moet de beweging breed gedragen worden. Binnen het lerend netwerk komen de effecten op al deze verschillende disciplines dan ook uitvoerig aan bod.

De essentie van deze aanpak laat zich samenvatten in vijf kernpunten:
- Organisatiebrede cultuuromslag: Het loslaten van het leidende systeem raakt de hele organisatie. Succes valt of staat met de actieve betrokkenheid van álle disciplines, zowel ondersteunend als uitvoerend.
- Lef en liefde: Het vraagt moed (lef) om bestaande structuren en protocollen los te laten, en oprechte aandacht (liefde) om te luisteren naar wat er werkelijk toe doet voor de mens.
- Nieuwe balans in zorg: Er wordt gezocht naar een gezonde, gelijkwaardige samenwerking tussen formele professionele zorg en informele zorg, zoals de inzet van naasten, mantelzorgers en het eigen netwerk.
- Vragen stellen en trends benutten: In plaats van vast te houden aan oude gewoonten, daagt het programma uit om kritische vragen te stellen en maatschappelijke trends te vertalen naar innovatieve antwoorden.
- Samen nieuwe wegen ontdekken: Het is een gezamenlijke zoektocht waarin teams over de grenzen van hun eigen vakgebied heen leren en experimenteren om het leven van de mens weer écht centraal te stellen.
Van visie naar inrichting: Wat brengt dit tweede Lerend Netwerk Van Zorg naar Leven?

In het eerste lerend netwerk is het fundament gelegd voor de visie en cultuur. In dit tweede netwerk gaan we een cruciale stap verder: we onderzoeken de consequenties voor de daadwerkelijke inrichting van jouw organisatie. We bewegen gericht naar organisaties die minder beheersmatig werken, vaker handelen vanuit ‘ja, tenzij’ en de verhouding tussen de leefwereld en de systeemwereld durven omkeren. Niet de bestaande functie, formatie of financiering bepaalt wat iemand krijgt, maar de unieke situatie van de mens.

De moed om te schuren

Werken vanuit deze filosofie kent geen blauwdruk en is bewust ongemakkelijk. Wie werkelijk anders kijkt, komt situaties tegen waarin procedures, verantwoordingsvormen, roosters en professionele identiteiten gaan schuren. Juist dit schuren is binnen het netwerk geen teken dat de beweging mislukt; het is de plek waar de systeemwereld wordt bevraagd en waar het werkelijke leren begint.

Het lerend netwerk Van Zorg naar Leven helpt organisaties om samen de transitie te maken van ‘zorgen voor’ naar ‘ondersteunen bij het leven’.
Binnen het lerend netwerk richten we ons niet op theoretische modellen, maar op de harde, weerbarstige praktijk van de transitie. We behandelen vraagstukken die de diepte ingaan en direct impact hebben op de inrichting van jouw organisatie. Het inhoudelijke fundament van dit netwerk is opgebouwd uit vier samenhangende pijlers:

1. Sociale netwerken, relaties en gemeenschap

Een mens leeft niet binnen een zorgorganisatie, maar in relaties met anderen en als onderdeel van een grotere samenleving. We kijken in deze pijler fundamenteel anders naar de rol van de organisatie.
- De zorgorganisatie ontcentreren: Hoe zorgen we ervoor dat de professionele organisatie één van de mogelijke bronnen van ondersteuning wordt, in plaats van automatisch het middelpunt?
- Betekenisvolle netwerken: Hoe kunnen relaties met familie, vrienden, buren, verenigingen en lokale initiatieven behouden blijven en écht betekenisvol meedoen?
- De keerzijde van participatie: Wat mag je redelijkerwijs van een sociaal netwerk verwachten, wanneer wordt het een impliciete verplichting en wat doe je als er nauwelijks een netwerk is?
2. Wat is zorg?

Dit is een van de meest radicale en fundamentele vragen binnen de beweging. We pellen de ingesleten gewoonten van alledag volledig af.
- Systeemzorg ontrafelen: Wat hebben we in de loop der jaren door historie, financiering, routines en protocollen ongemerkt tot ‘zorg’ gebombardeerd, terwijl het eigenlijk bij het gewone leven hoort?
- De professionele reflex: Hoe herken en doorbreek je de ingebouwde reflex om van een alledaagse ondersteuningsvraag direct een medische zorgvraag te maken?
- Het medische model herplaatsen: Hoe positioneer je noodzakelijke medische expertise en behandeling binnen de bredere, leidende context van de kwaliteit van leven?
3. Vrijheid, veiligheid en verantwoordelijkheid

De beweging van ‘nee, tenzij’ naar ‘ja, tenzij’ vraagt niet om minder verantwoordelijkheid, maar om een compleet andere manier van verantwoordelijkheid dragen.
- Risico’s van het gewone leven: Wat betekent kwaliteit van leven voor de cliënt, welke alledaagse risico’s horen daarbij en hoe wegen we die samen af?
- Beheersing versus bescherming: Wanneer slaat noodzakelijke professionele bescherming onbewust door in een onnodige beperking van de vrijheid?
- Onzekerheid verdragen: Hoeveel onzekerheid kunnen wij als professionals, teams en organisaties verdragen als we de controle loslaten?
4. De juiste deskundigheid en middelen op het juiste moment

Niet de bestaande formatie, functie, financieringsvorm of locatie bepaalt wat iemand krijgt. Het vertrekpunt is puur de situatie van de mens.
- Brede blik op expertise: Hoe benutten en waarderen we professionele gediplomeerde deskundigheid, ervaringsdeskundigheid en de unieke kennis van naasten en de buurt op een gelijkwaardige manier?
- Het vaste team ter discussie: Hoe organiseren we een flexibel ondersteuningslandschap waarin de juiste combinatie van mensen, technologie en behandeling snel kan op- en afschalen rondom de levensloop van de cliënt?
- Muren doorbreken: Hoe stoppen we met het principiële onderscheid tussen intra- en extramurale ondersteuning? De plek waar iemand woont mag de blik op ondersteuning niet bepalen.
De rode draad: Persoonlijke reflectie

De transitie naar een organisatie waar het systeem minder leidend is, begint bij de deelnemers zelf. Persoonlijke reflectie loopt daarom als een rode draad door alle onderwerpen. We stellen onszelf continu de spiegelvraag:
- Wat doe ik zelf?
- Welke aannames neem ik mee en welke zorg creëer ik onbewust of houd ik onbewust zelf in stand vanuit mijn eigen professionele reflex?
Samen leren en de beweging op gang brengen

Om de transitie écht organisatiebreed te dragen, is de opzet van het netwerk flexibel en krachtig:

Eén vaste kartrekker: Elke organisatie vaardigt één vaste deelnemer af. Jij volgt de hele leergang, bewaakt de rode draad en brengt eigen casussen en dilemma’s in.

Neem de juiste collega’s mee: Per bijeenkomst kun je 1 of 2 wisselende collega’s meenemen (maximaal 3 deelnemers per organisatie). Is een sessie specifiek relevant voor HR, ICT, de zorgvloer of het management? Nodig hen dan vooral uit om aan te sluiten.

Praktische continuïteit: Door telkens andere disciplines te betrekken, verspreid je de opgedane kennis direct in je organisatie en gaat het net overal intern leven.

Externe aanjagers
De externe aanjagers brengen een frisse, onafhankelijke blik mee die de interne ‘organisatieblindheid’ doorbreekt en deelnemers stimuleert om met andere ogen naar bestaande routines te kijken. Door kritische vragen te stellen en scherpe dilemma’s op te werpen, dagen zij de deelnemende professionals en organisaties uit om het gedachtegoed rond Van Zorg naar Leven écht te borgen in het dagelijks handelen.

De externe aanjagers van dit lerend netwerk zijn Luthien Gispen en Peter Hoekstra.

Het programma

Het lerend netwerk bestaat uit 7 fysieke bijeenkomsten verspreid over ongeveer een jaar. We starten niet bij theoretische modellen of blauwdrukken, maar bij de rauwe praktijk van jouw eigen organisatie.

Onze leermethode: Vier bewegingen

Om de transitie van visie naar de daadwerkelijke inrichting van de organisatie te maken, kent iedere bijeenkomst vier vaste bewegingen:

Kijken: Wat zien we hier nu werkelijk in deze concrete situatie?

Bevragen: Wat hebben we er in de loop der tijd zelf van gemaakt en welke aannames liggen hieronder?

Onderzoeken: Kan het ook anders?

Bewegen: Wat betekent dit concreet voor onszelf en voor de inrichting van onze organisatie?

Tussen de bijeenkomsten door neem je deze vragen mee terug om ze actief te onderzoeken binnen je eigen organisatie.

Digitale kick-off: Afstemming & co-creatie

Kennismaking met de andere organisaties en gezamenlijke aanscherping van het programma op basis van jullie actuele leervragen.

Bijeenkomst 1: Van Zorg naar Leven: Opnieuw kijken

Het gedachtegoed en onze vertrekpositie
We creëren een scherp, gezamenlijk vertrekpunt en kijken kritisch naar de filosofie. Dit is geen introductiecursus, maar een herijking.

Inhoud: Waarom is Van Zorg naar Leven fundamenteel anders dan persoonsgerichte zorg? We onderzoeken wanneer een systeem het leven ondersteunt en wanneer het de leiding overneemt.

De praktijk: Waar zien we dit gedachtegoed in jouw organisatie al terug en waar vertellen we wel het verhaal, maar handelen we nog vanuit de beheersreflex?

Persoonlijke reflectie: Waar is mijn eigen professionele of organisatorische reflex sterker dan mijn visie?

Resultaat: Iedere organisatie formuleert aan het eind van deze dag een eigen, concrete onderzoeksvraag voor het komende jaar.

Bijeenkomst 2: Wat hebben wij tot zorg gemaakt?

Van zorgvraag naar ondersteuningsvraag
We gaan terug naar de meest radicale vraag: wat is nu écht zorg?

Inhoud: We ontrafelen concrete praktijksituaties waarin alledaagse behoeften door historie, routines of financiering zijn omgevormd tot ‘zorgactiviteiten’.

De praktijk: Leren hoe je een cliënt echt leert kennen buiten zijn dossier om. Wie is deze mens, hoe ziet zijn eigen dag eruit en hoe plaatsen we het medische perspectief binnen de context van zijn leven?

Persoonlijke reflectie: Wanneer maak ik zelf onbewust van een gewone ondersteuningsvraag een zorgvraag, en hoe voorkom ik dat zonder noodzakelijke zorg te onthouden?

Bijeenkomst 3: Van cliënt en netwerk naar mens en gemeenschap

Wie draagt eigenlijk bij aan een leven?
We kantelen ons perspectief en nemen de zorgorganisatie eens níét als het natuurlijke middelpunt van de wereld.

Inhoud: Hoe ziet het leven van de mens eruit als we familie, vrienden, buren, verenigingen en ervaringsdeskundigen als gelijkwaardige partners zien?

De praktijk & het ongemak: Meer ruimte voor het gewone leven vraagt meer van de omgeving. Wat mag je van een netwerk verwachten? Wat als er nauwelijks een netwerk is, en wanneer moet de professionele organisatie juist méér verantwoordelijkheid nemen?

Bijeenkomst 4: Vrijheid, veiligheid en de moed om af te wegen

Van risicobeheersing naar verantwoord leven
Hier gaan we de diepte in waar de transitie in de dagelijkse praktijk echt spannend en ongemakkelijk wordt.

Inhoud: Wat gebeurt er als een cliënt iets wil wat de organisatie of professional als risicovol bestempelt? We onderzoeken welke risico’s simpelweg bij het leven horen.

De praktijk: Hoe handelen we écht vanuit ‘ja, tenzij’? Wanneer slaat onze bescherming om in een beperking?

Persoonlijke reflectie: Hoeveel onzekerheid kunnen wij als professionals en organisaties eigenlijk verdragen? Hoe nemen we verantwoordelijkheid zonder het leven van de mens over te nemen?

Bijeenkomst 5: Van professionele organisatie naar flexibel ondersteuningslandschap

Niet de functie of locatie, maar de situatie bepaalt
We laten de traditionele blauwdrukken los en stellen het idee van het ‘vaste zorgteam’ fundamenteel ter discussie.

Inhoud: Hoe organiseer je rondom een mens telkens opnieuw de exacte combinatie van professionele zorg, informele netwerken, technologie en behandeling die op dát moment nodig is?

De praktijk: We doorbreken de muren tussen intra- en extramuraal denken. De plek waar iemand woont mag de ondersteuning niet bepalen. Hoe schaal je flexibel op en af in deskundigheid en middelen, dwars door bestaande organisatiegrenzen heen?

Bijeenkomst 6: Als we dit werkelijk menen, wat moet er dan anders in onze organisatie?

Wanneer de leefwereld onze organisatie begint te bevragen
Dit is de centrale verdiepingsbijeenkomst waarin we de organisatiekaders binnenstebuiten keren.

Inhoud: We onderzoeken wat er in de inrichting van jouw organisatie niet meer logisch is als de leefwereld echt leidend is. We leggen HR, het functiehuis, roosters, planning, risicomanagement en de procedures op tafel.

Het schuren als spiegel: Wat vertelt de spanning ons als een medewerker ziet wat nodig is, maar het rooster het niet toelaat? Of als een behandelaar een visiegedreven keuze wil maken die botst met de veilige procedures? Welke systemen moeten we durven aanpassen of loslaten?

Bijeenkomst 7: Wat hebben we werkelijk geleerd?

Spiegelbijeenkomst met bestuurders en leidinggevenden
Geen traditionele presentaties met succesverhalen, maar een open, eerlijke oogst van een jaar lang intensief leren.

Inhoud: De vaste deelnemers brengen hun wezenlijke inzichten én hun onopgeloste organisatorische dilemma’s mee. Waar lukt het nog niet en welke keuzes durven we nog niet te maken?

De dialoog: Bestuurders en leidinggevenden schuiven aan om te horen waar het in de praktijk schuurt. Zij reflecteren vanuit hun positie op dezelfde dilemma’s. Het doel is kruisbestuiving en het formuleren van nieuwe, scherpe bestuurlijke vragen voor de dag van morgen.
De meeste bijeenkomsten vinden plaats in de middag. De fysieke bijeenkomsten zijn inclusief een kleine maaltijd. De slotbijeenkomst is inclusief diner. Dit zijn de vastgestelde data:

Digitale kick-off: dinsdag 12 januari 2027 15.00 – 16.00 uur
Bijeenkomst 1: maandag 1 februari 2027 15.00 – 19.00 uur
Bijeenkomst 2: maandag 15 maart 2027 15.00 – 19.00 uur
Bijeenkomst 3: maandag 10 mei 2027 15.00 – 19.00 uur
Bijeenkomst 4: maandag 21 juni 2027 15.00 – 19.00 uur
Bijeenkomst 5: maandag 13 september 2027 15.00 – 19.00 uur
Bijeenkomst 6: maandag 25 oktober 2027 15.00 – 19.00 uur
Bijeenkomst 7: maandag 29 november 2027 16.30 – 20.00 uur (slotbijeenkomst).

Het diner met de besturen vindt plaats op maandag 27 september 2027 van 17.00 – 20.00 uur.

Locatie
Afhankelijk van waar de deelnemers vandaan komen, wordt een centrale locatie gekozen. Onze vaste locatie is in Hoevelaken, maar daar kan van worden afgeweken.
Aan het lerend netwerk kunnen minimaal 6 en maximaal 12 organisaties deelnemen. Per organisatie is er één vaste deelnemer die per bijeenkomst kan worden vergezeld door één of twee collega’s voor wie die specifieke bijeenkomst relevant is. mogen meerdere medewerkers naar de bijeenkomsten komen (maximaal 3). Door te kiezen voor één vaste deelnemer, maar wel meerdere functionarissen bij het lerend netwerk te betrekken kan de beweging Van Zorg naar Leven binnen uw organisatie op gang gebracht worden.

Voor elke organisatie wordt een vast bedrag in rekening gebracht van € 4.950,- exclusief BTW.

Dit bedrag omvat de volgende kosten:
Locatiekosten, cateringkosten, begeleidingskosten, uitwerking, kosten van eventuele sprekers, een kleine maaltijd bij de bijeenkomsten en dinerkosten van de slotbijeenkomst.

Groepsgrootte

minimaal 6, maximaal 12 organisaties
Startdatum

12 januari 2027
Looptijd

11 maanden
Kosten volledige leergang 1

€ 4.950,- excl. BTW

Aanmelden

Meer informatie

Zoek contact met Peter Hoekstra voor meer informatie over dit lerend netwerk

Contact